Мостай рухы мәңге тере

Бар тәбиғәт һүрән ҡояш нурҙары аҫтында алтын төҫкә ингәндә, ағас япраҡтарынан тирә-йүнгә сағыу, аңлата алмаҫлыҡ моң бөркөлгәндә, “әбейҙәр сыуағы”нан күңелдәрҙә йыр тыуғанда, ирекһеҙҙән Мостай, үҙебеҙҙең бөйөк Мостай Кәрим иҫкә төшә. Тап ошо мәлдә, миҙгелдәр алышынғанда тыуған ул! Эйе, йәйҙәр көҙгә, ҡыштар яҙға алмашына, кемдер был донъяға ауаз һала, кемдер мәңгелеккә күҙҙәрен йома, ә тормош дауам итә. Шатлыҡ-ҡыуаныстары, ҡайғы-хәсрәттәре, әсе яңылыҡтары, шау-шыуҙары менән Ер шарынан Заман атлай. Ҡайҙалыр һуғыш уты ҡуба, икенсе урында матур, татыу тормош дауам итә - бәхәс-тартылыштары менән, алдау-ялғандары менән.

Ғәзиз телебеҙгә һәр дәүерҙә хәүеф янаған. Аҡһаҡалдар, тел әһелдәре һәр саҡ уның һағында уяу торған, кәрәк мәлдә үҙ һүҙҙәрен әйткән, яҡлап ҡалған. Бөгөн дә был хәүеф йәшәй арабыҙҙа. Яңы уҡыу йылы башланыр алдынан туған телебеҙгә бәйле шау-шыу ваҡытында Мостай Кәримдең, аҡһаҡалыбыҙҙың етмәүе, уның ошо күренешкә әйтер һүҙен әйтә алмауы үҙәкте өҙҙө. “Әлеге мәлдә Мостай ағай иҫән булһа, заман үҙгәрештәренә ҡарата тура һүҙен әйтер ине”, — тип һағышҡа бирелде күптәр.

Яҙыусының, шағирҙың халыҡ алдында яуаплылығы бик ҙур. Уларҙың һәр ҡайһыһы, айырым да, халҡыбыҙҙың намыҫы булып сығыш яһарға тейеш. Сөнки һүҙ оҫталары үҙҙәре үк ошо тәғлимәттәрҙең сағылышы булып тора. Ил, халыҡ алдында яуаплылыҡ тойғоһо ғына ла яҙыусыларға хас һүҙгә, фекергә, образға талапсанлыҡты тыуҙыра.

Ҡәләм эшен дәүләт вазифаһы һәм йәмәғәт эшмәкәрлеге менән тигеҙ юғарылыҡта алып барҙы Мостай Кәрим. Сәйәси тормоштоң үҙәгендә булыу уға замандың һулышын тойорға, ижади офоҡтарын киңәйтергә мөмкинлек бирҙе. Әҫәрҙәренең философик тәрәнлеге, ҡиммәтлеге, донъя кимәленә ауаздашлығы ла ошонан. Шағир бөтә илдең йөгөн үҙ иңендә тартып барырға тейеш, тип һанай ине Мостай Кәрим. Һәм шул яуаплылыҡ аҫтында үҙе, бейек тауҙан саф шишмәләр бәреп сыҡҡан һымаҡ, иң юғары кимәлдәге әҫәрҙәр тыуҙыра алды.

Яҙыусы – ғәмһеҙ һәм шымаҡай бәндә түгел. Ул һәр күренешкә һоҡланып ҡына ла ҡарай алмай. Ысын шағирҙы намыҫы өҙлөкһөҙ игәй, кешелектең бәлә-ҡазаларын үҙенекеләй кисереп, ул кешеләрҙе лә йоҡонан уята, уяулыҡҡа һәм хәрәкәткә өндәй. Ана шунда күрә Мостай Горький, Блок кеүек әҙиптәрҙең Прометей ҡаһарманлығына торошло эшмәкәрлеген. Блок, ти ул, үҙенең ҡатмарлы заманы асылына ғына төшөнөп ҡалмаған, ә киләсәкте лә күҙаллай белгән. Ләкин ул пәйғәмбәр түгел, ул – Шағир. Ерҙә барған «ишетелмәгән үҙгәрештәр» һәм «күрелмәгән фетнәләр» уны ҡасып-боҫоп ҡалырға түгел, ә көрәшкә әйҙәгән.

Теле, иле, халҡы һағында торғанда ул “күкрәгенән ҡоштар осорҙо”. Аҡлыҡ-хаҡлыҡ өсөн көрәшселәргә лә, сирлеләргә лә, ғашиҡтар һәм хыялый, йыуаш-саяларға ла, һәммәбеҙгә лә әйтер һүҙе, мөхәббәте булды. “Көткәндәргә - аҡ күгәрсен килер, яңы өмөт өҫтәп өмөткә”,-- тип яҙҙы шағир алтынға бәрәбәр шиғырында. Тик ғәмһеҙҙәрҙе генә ул “өлөшһөҙ” һалдырҙы. Ғәмһеҙҙәргә генә һис нәмәм юҡ – әйҙә улар ҡошһоҙ торһондар...

Тыуған ер ҡуйынынан урғылған Ағиҙел кеүек киң дә, моңло ла, Урал кеүек бейек тә, уйсан да, далаларыбыҙ кеүек киң һулышлы ла, бәрәкәтле лә, тормоштоң үҙе кеүек ҡатлаулы ла ул Мостай Кәрим ижады. Халыҡ шағиры тигән һүҙ үҙе үк уның ижадының төп асылын күрһәтә. Тыуған еренә һәм туған халҡына булған мөхәббәт шағир ижадының үҙәген тәшкил итә.

Үҙенең гүзәл әҫәрҙәре менән Мостай Кәрим бөтә халыҡ мөхәббәтен яулаған шағир. Әҙәбиәт өлкәһендә күп яҡлы эшсәнлеге өсөн ул ике тапҡыр Ленин, Хеҙмәт Ҡыҙыл байраҡ, Халыҡтар дуҫлығы, Почет билдәһе ордендары менән бүләкләнде. 1963 йылда халыҡ шағиры тигән маҡтаулы исем бирелде. Яҙыусы С.Юлаев, Станиславский исемендәге, СССР-ҙың Дәүләт премияһына, Г-.Х.Андерсен исемендәге Халыҡ-ара премияға лайыҡ булды. 1979 йылда Социалистик Хеҙмәт Геройы тигән ҙур исем бирелә. 75 йәш тулыу уңайынан Башҡортостан Hеспубликаһының Маҡтау ҡағыҙы менән бүләкләнә. Шул көндәрҙә уның күкрәгендә тағын бер бүләк -- 3-сө дәрәжә “Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн”ордены урын ала. Ошо һаналып үткән бүләктәр генә лә яҙыусының халыҡ араһындағы абруйының бик юғары булыуын күрһәтә.

Мостай Кәрим... Беҙҙең өсөн бөйөк шәхес, аҡһаҡал! Икенсе Мостай Кәрим тыуырмы? Ошо һәм башҡа һорауҙар тынғылыҡ бирмәй. Ғәҙәттә, бындай ваҡытта сағыштырыуҙарға төшөп китәһең. Мостайҙа Салауат, Аҡмулла, Бабичтың маһирлығы һәм ярһыулығы бар; Өмөтбайҙан ул энциклопедик күп яҡлылыҡ һәм париотлыҡ алған; унда Рәмиҙең юғары намыҫсанлығы сағыла. Ә Мостай Кәрим – барыбер Мостай Кәрим ул! Халыҡ шағирына 85 йәш тулыуҙы билдәләгән тантаналы йыйылышта сығыш яһап, Рауил Бикбаев һүҙен ошолай тамамлағайны: “Мостай Кәримде кем менән сағыштырып була? Мостайҙы бары тик уның үҙе менән генә сағыштырырға мөмкин!” Эйе, Мостай Кәрим – башҡорт халҡы өсөн бары тик үҙенә генә хас, мәңге тере, мәңге асыласаҡ хазина ул.

Һаҡлайыҡ, ҡәҙерләйек, юғалтмайыҡ ошо хазинаны. Беҙ һыуһаған, мохтаж булған аҡбаҡалыбыҙ һүҙе, аманаты алтынға бәрәбәр бөгөн! Аҡыллы, батыр, ғәҙел, рухлы, берҙәм булайыҡ, ғәмһеҙҙәрҙән ары торайыҡ!

Гөлмирә Бикбулатова.

 
По теме
ohrana truda - Администрация Ишимбайского района 20 сентября 2018 года в Салавате состоялся практический семинар по вопросам охраны труда для руководителей и специалистов организаций городского округа и муниципального района Ишимбайский район.
21.09.2018
В Правительстве Башкортостана прошло заседание оргкомитета по подготовке к 100-летию Мустая Карима - Правительство Республики Башкортостан 21 сентября в Доме Правительства республики под председательством Премьер-министра Правительства РБ Рустэма Марданова состоялось заседание организационного комитета по подготовке и проведению юбилейных мероприятий,
21.09.2018
Рустэм Хамитов встретился с президентом CIOFF Филиппом Боссаном - Правительство Республики Башкортостан 21 сентября в Доме Республики Глава Башкортостана Рустэм Хамитов встретился с президентом Международного совета организаций фольклорных фестивалей и традиционных искусств (CIOFF) Филиппом Боссаном.
21.09.2018
 
Рабочая встреча с президентом CIOFF Филиппом Боссаном - Президент Республики Башкортостан 21 сентября в Доме Республики Глава Башкортостана Рустэм Хамитов встретился с президентом Международного совета организаций фольклорных фестивалей и традиционных искусств (CIOFF) Филиппом Боссаном.
21.09.2018
Оперативное совещание в Правительстве Республики Башкортостан: прямая трансляция 24 сентября 2018 года - Правительство Республики Башкортостан В понедельник, 24 сентября 2018 года, в 10.00 смотрите прямую трансляцию оперативного совещания в Правительстве Республики Башкортостан.
21.09.2018
Одобрен график переноса выходных дней на 2019 год - Белебеевский район С целью рационального использования работниками выходных и нерабочих праздничных дней Минтруд России подготовил проект постановления Правительства России, закрепляющий порядок переноса дней отдыха в 2019 году.
21.09.2018 Белебеевский район
Практический семинар по вопросам охраны труда - Федерация профсоюзов РБ 20 сентября в г. Салават состоялся практический семинар по вопросам охраны труда для руководителей и специалистов организаций городского округа и Ишимбайского муниципального района.
21.09.2018 Федерация профсоюзов РБ
В Правительстве Башкортостана прошло заседание оргкомитета по подготовке к 100-летию Мустая Карима - Правительство Республики Башкортостан 21 сентября в Доме Правительства республики под председательством Премьер-министра Правительства РБ Рустэма Марданова состоялось заседание организационного комитета по подготовке и проведению юбилейных мероприятий,
21.09.2018 Правительство Республики Башкортостан
Глава Башкортостана Рустэм Хамитов подписал закон «О внесении изменений в Закон Республики Башкортостан «О ветеранах войны, труда и Вооруженных Сил».
10.09.2018 Газета Победа
«Комсомолка» разыскала одну из жертв изверга, которой удалось спастись [видео] Анна СВЕТЛАКОВА «Комсомолка» уже рассказывала про мажора из Петербурга,
20.09.2018 Комсомольская правда Уфа
Огонь забрал единственное жилье у маленьких детей Яна Базекина Супруги Людмила и Леонид Николаевы из деревни Редькино, что в Краснокамском районе Башкирии, недавно отметили новоселье.
21.09.2018 Комсомольская правда Уфа
Малыша воспитывают мама и бабушка [видео] Ирина ЗИМИНА Совсем недавно на всю Башкирию прогремела история – в одном из супермаркетов Уфы бабушка жестоко избила своего внука прямо посреди торгового зала .
21.09.2018 Комсомольская правда Уфа
Филармония приглашает на проект «Музыку слушаем вместе» - Администрация городского округа Уфа Вот уже шестой сезон Башкирская государственная филармония им. Х. Ахметова предлагает своим зрителям оригинальный проект – цикл концертов для будущих мам и детей до трёх лет «Музыку слушаем вместе».
22.09.2018 Администрация городского округа Уфа
Премьера оперы «Фауст» Шарля Гуно в постановке режиссера Георгия Исаакяна, прошедшая на сцене Театра оперы и балета в рамках Шаляпинского фестиваля, оправдала ожидания тех, кто надеялся увидеть философское, неоднозначное,
20.09.2018 Уфимские Ведомости
Мустай Карим в масках и картоне, современный Буратино и Петрушка, толкующий про политику и любовь, - еще не весь список премьер, которые приготовил для зрителей новый сезон театра кукол.
20.09.2018 Уфимские Ведомости
Пожалуй, в первую очередь театр начинается с режиссера, перед которым каждый новый сезон встает непростая задача – удивить искушенную публику.
20.09.2018 Уфимские Ведомости
На стадионе «Динамо» проходят районные соревнования по легкой атлетике «Кировская верста - 2018» - Администрация городского округа Уфа В соревнованиях принимают участие любители бега всех возрастов, профессиональные спортсмены, учащиеся образовательных учреждений, сотрудники предприятий и организаций Кировского района Уфы.
22.09.2018 Администрация городского округа Уфа
Уникальный спортивный праздник подарили всем любителям волейбола в нашем городе – 18 сентября в «Стерлитамак-Арене» начался турнир с участием трёх команд Суперлиги и трёх команд высшей лиги «А»:
21.09.2018 Стерлитамакский рабочий
После решения, принятого на Сейшелах, была завершена "война" с ВАДА, которая продолжалась с ноября 2015 года Андрей ВДОВИН @av_esq Можно перевести дух на пару мгновений - российское антидопинговое агентство (РУСАДА) в
20.09.2018 Комсомольская правда Уфа
Оперативное совещание в Правительстве Республики Башкортостан: прямая трансляция 24 сентября 2018 года - Правительство Республики Башкортостан В понедельник, 24 сентября 2018 года, в 10.00 смотрите прямую трансляцию оперативного совещания в Правительстве Республики Башкортостан.
21.09.2018 Правительство Республики Башкортостан
В Правительстве Башкортостана прошло заседание оргкомитета по подготовке к 100-летию Мустая Карима - Правительство Республики Башкортостан 21 сентября в Доме Правительства республики под председательством Премьер-министра Правительства РБ Рустэма Марданова состоялось заседание организационного комитета по подготовке и проведению юбилейных мероприятий,
21.09.2018 Правительство Республики Башкортостан
В рамках  Международного форума «Безопасность города. Комплексный подход» проведена секция, посвященная детской безопасности - Управление образования г. Уфа В Уфе с 20 по 22 сентября 2018 г. проходит XXVI сессия Международной Ассамблеи столиц и крупных городов, посвященная 20-летию создания Ассамблеи и Международный форум «Безопасность города.
21.09.2018 Управление образования г. Уфа
МУП НМПЭС информирует, что 24.09.18г. с 09.00 до 12.00  будет отключение электроэнергии по адресу: мкрн.Северный.
21.09.2018 Администрация г. Нефтекамск
Обстановка на автомобильных дорогах регионального и межмуниципального значения Республики Башкортостан по состоянию на 07:00 21.09.
21.09.2018 Комитет по транспорту и дорожному хозяйству